नयाँ वर्षमा जापानका तीन सहरमा गल्कोट समाजको ‘सांगीतिक शृङ्खला २०२७’, स्वास्थ्य र शिक्षामा दिगो लगानीको लक्ष्य

दिनेश थापा, टोकियो। अंग्रेजी नयाँ वर्ष २०२७ को अवसर पारेर जापानमा क्रियाशील पुरानो सामाजिक संस्थामध्ये एक गल्कोट समाज जापानले ओसाका, नागोया र टोकियोमा तीनदिने ‘सांगीतिक शृङ्खला २०२७’ आयोजना गर्ने भएको छ। नेपाली कला, संस्कृति र मौलिक पहिचानको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनसँगै सामाजिक राहत कोषलाई सुदृढ बनाउँदै स्वास्थ्य र शिक्षा क्षेत्रमा दीर्घकालीन योगदान पुर्‍याउने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गर्न लागिएको समाजले जनाएको छ। ‘सामाजिक राहत कोषमा वृद्धि गर्दै स्वास्थ्य र शिक्षामा दिगो लगानी’ भन्ने मूल उद्देश्यका साथ आयोजना हुने सांगीतिक शृङ्खलामा नेपालका चर्चित राष्ट्रिय कलाकार तथा जापानमा क्रियाशील नेपाली कलाकारहरूको प्रस्तुति रहनेछ। सन् २०२६ डिसेम्बर ३१ देखि २०२७ जनवरी २ सम्म सञ्चालन हुने कार्यक्रमको पहिलो प्रस्तुति ओसाकामा, दोस्रो नागोयामा र अन्तिम कार्यक्रम टोकियोमा आयोजना गरिनेछ। ओसाकाबाट सुरु, टोकियोमा समापन आयोजकका अनुसार सांगीतिक शृङ्खलाको पहिलो कार्यक्रम सन् २०२६ डिसेम्बर ३१ बिहीबार ओसाकामा हुनेछ। त्यसपछि सन् २०२७ जनवरी १ शुक्रबार नागोया र जनवरी २ शनिबार टोकियोमा कार्यक्रम आयोजना गरिनेछ। तीनवटै सहरमा कार्यक्रम साँझ ५ः३० बजेदेखि राति ११ बजेसम्म सञ्चालन हुने आयोजकको प्रचार सामग्रीमा उल्लेख छ। जापानका विभिन्न क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नेपालीलाई आफ्नो अनुकूलको सहरमा सहभागी हुने अवसर प्रदान गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रमलाई तीन प्रमुख सहरमा विस्तार गरिएको हो। कार्यक्रमस्थल, प्रवेश शुल्क तथा सहभागी कलाकारहरूको विस्तृत विवरण भने आयोजकले सार्वजनिक गर्न बाँकी रहेको छ। ‘भव्य, व्यवस्थित र नमुनायोग्य कार्यक्रम बनाउने तयारीमा छौँ’  सांगीतिक शृङ्खलाका कार्यक्रम संयोजक कृष्ण केसीले कार्यक्रमलाई व्यवस्थित, आकर्षक र उद्देश्यअनुरूप सफल बनाउन आवश्यक तयारी अघि बढाइएको बताएका छन्। उनका अनुसार जापानका तीन प्रमुख सहरमा कार्यक्रम आयोजना गर्दा कलाकार व्यवस्थापन, प्राविधिक तयारी, स्थानीय आयोजकसँग समन्वय, दर्शकको सहभागिता तथा प्रचारप्रसारलाई विशेष प्राथमिकतामा राखिएको छ। नेपालबाट आमन्त्रित राष्ट्रिय कलाकार तथा जापानमा क्रियाशील नेपाली कलाकारहरूको प्रस्तुतिले सांगीतिक शृङ्खलालाई थप प्रभावकारी बनाउने विश्वास उनले व्यक्त गरे। केसीका अनुसार कार्यक्रमको सफलता दर्शकको संख्या र सांगीतिक प्रस्तुतिमा मात्र सीमित रहने छैन। यसबाट सामाजिक राहत कोषमा कति योगदान जुटाउन सकिन्छ र त्यसलाई समुदायको दीर्घकालीन हितमा कसरी परिचालन गर्न सकिन्छ भन्ने विषय पनि महत्वपूर्ण हुनेछ। उनले कार्यक्रम सफल बनाउन जापानस्थित नेपाली संघसंस्था, व्यवसायी, कलाकार, सामाजिक अभियन्ता तथा सम्पूर्ण नेपाली समुदायलाई साथ र सहयोगका लागि आग्रह गरेका छन्। ‘मनोरञ्जनसँगै सामाजिक उत्तरदायित्व निर्वाह गर्ने अभियान हो’ — अध्यक्ष थापा गल्कोट समाज जापानका अध्यक्ष दिलबहादुर थापा (रामु)ले सांगीतिक शृङ्खला २०२७ लाई सामाजिक सेवासँग जोडेर आयोजना गरिएको बताएका छन्। प्रवासमा रहेर पनि जन्मभूमि, गाउँठाउँ र समुदायप्रतिको जिम्मेवारी निर्वाह गर्न सकिने उल्लेख गर्दै उनले समाजले स्वास्थ्य, शिक्षा तथा राहतका क्षेत्रमा निरन्तर योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको बताए। उनका अनुसार सामाजिक राहत कोषलाई बलियो बनाउनु तत्कालीन आवश्यकता मात्र नभई भविष्यमा आउन सक्ने मानवीय संकट र सामाजिक समस्याको सामना गर्न संस्थागत तयारी गर्नु पनि हो। स्वास्थ्य उपचारका लागि आर्थिक सहयोग आवश्यक पर्ने व्यक्ति तथा परिवार, शैक्षिक अवसरबाट वञ्चित समुदाय र अन्य मानवीय संकटमा राहत पुर्‍याउन दीर्घकालीन आर्थिक स्रोत महत्वपूर्ण हुने उनको भनाइ छ। अध्यक्ष थापाले नयाँ वर्षको अवसरमा आयोजना हुने कार्यक्रमले नेपालीबीच आपसी सम्बन्ध, सहकार्य र एकतालाई अझ मजबुत बनाउनुका साथै सामाजिक राहत कोष विस्तारमा योगदान पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गरे। स्वास्थ्य र शिक्षामा दिगो योगदानको लक्ष्य यस वर्षको सांगीतिक शृङ्खलाको विशेषता सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई स्पष्ट सामाजिक उद्देश्यसँग जोड्नु हो। आयोजकले कार्यक्रममार्फत जुट्ने स्रोतलाई सामाजिक राहत कोष सुदृढ बनाउन तथा स्वास्थ्य र शिक्षासम्बन्धी गतिविधिमा योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ। सामाजिक संस्थाहरूले प्रायः आपत्कालीन अवस्थामा सहयोग संकलन गरेर तत्कालीन समस्या समाधान गर्ने अभ्यास गर्दै आएका छन्। तर यस्ता अभियानलाई दीर्घकालीन रूपमा प्रभावकारी बनाउन स्थायी राहत कोष तथा योजनाबद्ध आर्थिक परिचालन महत्वपूर्ण मानिन्छ। यस दृष्टिले सांगीतिक कार्यक्रमबाट प्राप्त आम्दानीलाई संस्थागत राहत कोषसँग जोड्ने गल्कोट समाज जापानको अवधारणाले सामाजिक सहयोगलाई नियमित र व्यवस्थित बनाउने सम्भावना बोकेको छ। विशेषगरी स्वास्थ्य उपचारमा आर्थिक कठिनाइ भोगिरहेका व्यक्ति तथा परिवारलाई सहयोग गर्ने, शैक्षिक क्षेत्रमा अवसर विस्तार गर्न योगदान पुर्‍याउने र आकस्मिक परिस्थितिमा समुदायलाई साथ दिन सक्ने स्रोत निर्माण गर्ने लक्ष्य यस अभियानको केन्द्रमा रहेको छ। यद्यपि, राहत कोषमा थपिने लक्षित रकम, स्वास्थ्य र शिक्षामा छुट्याइने बजेट तथा लगानीको विस्तृत कार्ययोजना भने सार्वजनिक गरिएको छैन। नेपाल र जापानका कलाकार एउटै मञ्चमा सांगीतिक शृङ्खलामा नेपालबाट आमन्त्रित चर्चित राष्ट्रिय कलाकारका साथै जापानमा रहेर नेपाली गीतसंगीत, कला तथा संस्कृतिको क्षेत्रमा सक्रिय कलाकारहरूले विशेष प्रस्तुति दिनेछन्। आयोजकका अनुसार कार्यक्रमले नेपालका स्थापित कलाकार र प्रवासमा रहेका नेपाली प्रतिभालाई एउटै मञ्चमा जोड्ने अवसर प्रदान गर्नेछ। यसबाट नेपाली संगीतप्रेमीले नयाँ वर्षको अवसरमा मनोरञ्जन प्राप्त गर्नुका साथै जापानमा सक्रिय कलाकारहरूलाई आफ्नो कला प्रस्तुत गर्ने, अनुभव आदानप्रदान गर्ने र दर्शकमाझ पहिचान विस्तार गर्ने अवसर मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी जापानमा हुर्किरहेका नेपाली मूलका नयाँ पुस्तालाई नेपाली भाषा, संगीत र संस्कृतिसँग परिचित गराउन यस्ता कार्यक्रम महत्वपूर्ण माध्यम बन्न सक्ने आयोजकको विश्वास छ। ‘जापानभर रहेका नेपालीलाई कार्यक्रममा जोड्छौँ’ — महासचिव बिपिन केसी गल्कोट समाज जापानका महासचिव तथा कार्यक्रमका प्रचारप्रसार संयोजक बिपिन केसीले सांगीतिक शृङ्खलालाई जापानभर रहेका नेपालीमाझ पुर्‍याउन प्रचारप्रसार र समन्वयलाई तीव्र बनाइने बताएका छन्। उनका अनुसार ओसाका, नागोया र टोकियोका कार्यक्रम सफल बनाउन स्थानीय सामाजिक संघसंस्था, व्यवसायी, समाजसेवी, सञ्चारकर्मी, कलाकार तथा शुभेच्छुकहरूसँग समन्वय गरिनेछ। प्रवासमा रहेका नेपालीको सहभागिताले सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई सामाजिक अभियानका रूपमा सफल बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने उनले बताए। केसीले नेपाली कला र संस्कृतिको संरक्षणसँगै सामुदायिक सहयोगको भावना विकास गर्न कार्यक्रम महत्वपूर्ण हुने उल्लेख गर्दै जापानवासी नेपालीलाई आफ्नो अनुकूलको सहरमा उपस्थित हुन आग्रह गरेका छन्। सन् २००६ देखि सामाजिक तथा सांस्कृतिक अभियानमा सक्रिय ‘हाम्रो गाउँ, हाम्रो ठाउँ, हातेमालो गरी समृद्ध बनाऔँ’ भन्ने मूल नाराका साथ सन् २००६ मा स्थापित गल्कोट समाज जापानले स्थापनाकालदेखि नै प्रवासमा नेपाली समुदायबीच एकता, सद्भाव र सामाजिक सहकार्य प्रवर्द्धन गर्दै आएको छ। समाजले विभिन्न सांस्कृतिक, सामाजिक तथा मानवीय गतिविधिमार्फत जन्मभूमि र समुदायप्रतिको जिम्मेवारी निर्वाह गर्दै आएको जनाएको छ। जापानमा नेपाली समुदायको संख्या र सामाजिक गतिविधि विस्तार हुँदै जाँदा नेपाली भाषा, संस्कृति र मौलिक पहिचानको संरक्षणमा प्रवासी संघसंस्थाहरूको भूमिका पनि महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ। विशेषगरी नयाँ वर्ष, तीज, दशैँ तथा तिहारलगायतका अवसरमा आयोजना हुने सांस्कृतिक कार्यक्रमले प्रवासमा रहेका नेपालीलाई एउटै मञ्चमा जोड्ने अवसर प्रदान गर्छन्। यसपटकको सांगीतिक शृङ्खलाले सांस्कृतिक पहिचानको संरक्षण र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई एउटै अभियानमा समेट्ने प्रयास गरेको छ। पारदर्शी व्यवस्थापनले अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा सांगीतिक शृङ्खलाबाट संकलित स्रोतलाई स्वास्थ्य तथा शिक्षामा दीर्घकालीन रूपमा परिचालन गर्ने लक्ष्यले संस्थाको सामाजिक राहत कोष व्यवस्थापनलाई थप महत्वपूर्ण बनाएको छ। यस्तो कोषलाई प्रभावकारी बनाउन कार्यक्रमको आयव्यय, खर्च, बचत, कोषमा जम्मा गरिएको रकम तथा लाभान्वित हुने क्षेत्रबारे स्पष्ट विवरण सार्वजनिक गर्नु आवश्यक हुन्छ।यसले सहयोगदाता, दर्शक र समुदायको विश्वासलाई बलियो बनाउनुका साथै भविष्यमा संस्थाले सञ्चालन गर्ने मानवीय अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। आयोजकले सामाजिक राहत कोष वृद्धि गर्ने उद्देश्य घोषणा गरे पनि कार्यक्रमपछि उपलब्ध हुने वास्तविक आर्थिक स्रोत तथा त्यसको परिचालनबाटै अभियानको उपलब्धि मूल्याङ्कन गर्न सकिनेछ। तीन सहरका नेपालीलाई सहभागिताका लागि अपिल गल्कोट समाज जापानले अंग्रेजी नयाँ वर्ष २०२७ को अवसरमा आयोजना हुने सांगीतिक शृङ्खलालाई सफल बनाउन ओसाका, नागोया, टोकियोसहित जापानभर रहेका नेपालीलाई सहभागिताका लागि आग्रह गरेको छ। समाजले जापानमा क्रियाशील नेपाली संघसंस्था, व्यवसायी, सामाजिक अभियन्ता, कलाकार तथा शुभेच्छुकहरूलाई आर्थिक, भौतिक र नैतिक सहयोगका साथै कार्यक्रमको प्रचारप्रसारमा पनि साथ दिन अनुरोध गरेको छ। नयाँ वर्षलाई नेपाली गीतसंगीतको उत्सवका रूपमा मनाउँदै सामाजिक राहत कोषलाई बलियो बनाउने उद्देश्यले आयोजना गर्न लागिएको ‘सांगीतिक शृङ्खला २०२७’ सांस्कृतिक मनोरञ्जन र सामाजिक सेवाबीचको सहकार्यको अवसर बन्ने आयोजकको विश्वास छ। प्रवासमा नेपाली कला र संस्कृतिको संरक्षण गर्दै सामाजिक राहत कोष विस्तार र स्वास्थ्य तथा शिक्षामा दिगो योगदान पुर्‍याउने उद्देश्य बोकेको यस अभियानको सफलता कार्यक्रमको व्यवस्थित सञ्चालन, समुदायको सहभागिता र संकलित स्रोतको पारदर्शी तथा प्रभावकारी परिचालनमा निर्भर रहनेछ।